CodeKitHubCzym jest to narzędzie?
Godziny wschodu i zachodu słońca wynikają z czystej geometrii: obrotu Ziemi, nachylonej osi i Twojej pozycji na globie. Ponieważ nachylenie jest stałe, a orbita znana, położenie słońca na niebie można obliczyć dla dowolnej daty i współrzędnych wzorem astronomicznym — bez pomiarów i danych pogodowych. To narzędzie implementuje algorytm pozycji słońca NOAA (amerykańskiej agencji ds. oceanów i atmosfery) — tę samą matematykę, która stoi za większością tabel wschodów słońca.
Zgodnie z konwencją wschód i zachód słońca to momenty, w których górna krawędź tarczy słonecznej przecina horyzont, z uwzględnieniem refrakcji atmosferycznej — ugięcia światła, dzięki któremu widzimy słońce, gdy geometrycznie znajduje się około 0,83° pod horyzontem. Południe słoneczne to moment, w którym słońce jest najwyżej na niebie; prawie nigdy nie wypada dokładnie o 12:00, bo strefy czasowe obejmują szerokie pasy długości geograficznej, a czas letni przesuwa zegary o całą godzinę.
Dlaczego warto go używać?
- Ponad 50 dużych miast świata wbudowanych, z poprawnymi strefami czasowymi i automatyczną obsługą czasu letniego.
- Tryb ręczny: wpisz dowolną szerokość, długość geograficzną i przesunięcie UTC dla miejsc spoza listy.
- Pokazuje wschód, zachód, południe słoneczne i długość dnia na jednym ekranie.
- Obsługuje dzień i noc polarną na wysokich szerokościach — jasny komunikat zamiast zepsutych wartości.
- Bez API i bez zgody na lokalizację — algorytm NOAA działa w całości w Twojej przeglądarce.
Jak używać
- Wybierz datę — dzisiejsza jest ustawiona domyślnie.
- Wybierz miasto z listy albo zaznacz opcję ręczną i wpisz szerokość, długość geograficzną i przesunięcie UTC.
- Naciśnij przycisk obliczania.
- Odczytaj wschód, południe słoneczne, zachód i długość dnia — pokazane w czasie lokalnym wybranego miejsca.
Przykład
Wejście
21 czerwca, Stambuł (41,01° N, 28,98° E)Wynik
Wschód słońca 05:35, zachód 20:28, długość dnia około 14 godz. 53 min21 czerwca to przesilenie letnie — najdłuższy dzień roku na półkuli północnej. Ta sama data w Sydney daje najkrótszy dzień roku.
Jak długość dnia zmienia się w ciągu roku
- Na równiku długość dnia prawie się nie zmienia — około 12 godzin przez cały rok.
- Na 40° szerokości (Madryt, Nowy Jork, Pekin) dni trwają od około 9 godz. zimą do 15 godz. latem.
- Na 60° szerokości (Petersburg, Oslo) zakres rośnie do około 6–18,5 godz., z długim zmierzchem w środku lata.
- Za kołem podbiegunowym środek lata przynosi dzień polarny (24 godz. słońca), a środek zimy — noc polarną.
- Najszybsze zmiany zachodzą wokół równonocy w marcu i wrześniu — na średnich szerokościach każdy dzień jest o 2–3 minuty dłuższy lub krótszy od poprzedniego.
Powiązane narzędzia do dat
Odliczasz do przesilenia letniego albo innej daty? Kalkulator dni do daty poda dokładną liczbę dni. Kalkulator dat dodaje i odejmuje dni oraz dzieli okresy na lata, miesiące i dni.
Jeśli światło dzienne wpływa na Twój sen, kalkulator snu znajdzie najlepsze godziny zasypiania na podstawie 90-minutowych cykli.
→ Kalkulator dni do daty · Kalkulator dat · Kalkulator Snu · Konwerter znaczników czasu
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego godziny różnią się o kilka minut od mojej aplikacji pogodowej?
Małe różnice są normalne i mają trzy źródła. Po pierwsze definicje: wszystkie poważne źródła uwzględniają refrakcję atmosferyczną, ale jej rzeczywista wielkość zależy od temperatury i ciśnienia powietrza, czego żaden wzór nie zna z góry. Po drugie wysokość: z góry lub wysokiego budynku horyzont jest niżej, więc słońce wschodzi wcześniej i zachodzi później niż na poziomie morza — mniej więcej minuta na każde 1,5 km wysokości. Po trzecie dokładna pozycja: miasto rozciąga się na kilometry, a każdy kilometr w kierunku wschód–zachód przesuwa godziny o kilka sekund. Różnice 1–3 minut między źródłami są całkowicie oczekiwane.
Czym jest południe słoneczne i dlaczego nie wypada o 12:00?
Południe słoneczne to moment, w którym słońce przecina Twój południk — najwyższy punkt dnia. Zegarowe południe rzadko się z nim pokrywa: strefa czasowa obejmuje szeroki pas długości geograficznych dzielących jeden zegar, czas letni przesuwa zegary o pełną godzinę, a równanie czasu (eliptyczna orbita Ziemi i nachylenie osi) dodaje sezonowe wahanie do ±16 minut. Latem, przy czasie letnim, południe słoneczne wypada zwykle między 12:30 a 13:30 czasu lokalnego.
Jak kalkulator obsługuje dzień i noc polarną?
Za kołami podbiegunowymi (66,6° szerokości) słońce latem tygodniami nie zachodzi, a zimą nie wschodzi. Matematycznie równanie wschodu słońca nie ma wtedy rozwiązania — tego dnia nie ma przecięcia horyzontu. Zamiast błędów czy niemożliwych godzin narzędzie wykrywa ten przypadek i pokazuje jasny komunikat: dzień polarny (słońce nie zachodzi, długość dnia 24 godz.) albo noc polarna (słońce nie wschodzi).
Czy czas letni jest uwzględniany?
Tak, dla wbudowanych miast. Każde miasto ma przypisaną nazwę strefy IANA (np. Europe/Warsaw), a baza stref czasowych Twojej przeglądarki zamienia obliczony moment UTC na poprawny czas lokalny, łącznie z regułą czasu letniego obowiązującą w wybranej dacie. W trybie ręcznych współrzędnych przesunięcie UTC podajesz sam — wybierz to, które obowiązuje w danej dacie.
Jak dokładny jest algorytm NOAA?
Dla lat mniej więcej od 1800 do 2100 równania słoneczne NOAA wyznaczają pozycję słońca z błędem znacznie poniżej minuty, a godziny wschodu i zachodu na średnich szerokościach są zwykle poprawne z dokładnością do minuty. W pobliżu biegunów dokładność spada — przy kołach podbiegunowych słońce przecina horyzont pod bardzo płaskim kątem, więc maleńki błąd kątowy zamienia się w kilka minut. Do zastosowań codziennych wyniki są aż nadto dokładne.
Czy moja lokalizacja lub dane są gdzieś zapisywane?
Nie. Narzędzie nigdy nie prosi o lokalizację urządzenia. Data, miasto lub współrzędne, które wpisujesz, są przetwarzane przez JavaScript w Twojej przeglądarce i nigdy nie są wysyłane na serwer, zapisywane ani logowane.