CodeKitHubBu Araç Nedir?
Kıble yönü, dünyanın herhangi bir noktasından Mekke'deki Kâbe'ye (21,4225°K, 39,8262°D) doğru namazda yönelinmesi gereken yöndür. Bu yön, düz bir harita üzerindeki doğrusal açı değil, dünyanın küresel şekli nedeniyle iki nokta arasındaki en kısa yol olan büyük daire (great-circle) rotasının başlangıç azimut açısıyla hesaplanır.
Büyük daire azimutu, küresel trigonometri formülleriyle enlem/boylam koordinatlarından matematiksel olarak hesaplanır; bu hesaplama zamanla değişmeyen sabit bir geometri problemidir ve güncel veri veya API gerektirmez — tamamen konumunuzun enlem/boylamına bağlıdır.
Bu araç, girdiğiniz veya tarayıcınızın konum servisinden aldığı enlem/boylam bilgisini kullanarak kıble açısını (kuzeyden itibaren saat yönünde derece) ve Kâbe'ye kuş uçuşu mesafeyi hesaplar.
Neden Kullanmalısınız?
- Büyük daire (great-circle) formülüyle doğru azimut açısı hesaplar — düz harita üzerinde çizilen yanıltıcı doğrusal açı değil.
- Tarayıcı konum servisiyle tek tıkla otomatik enlem/boylam alma veya elle giriş seçeneği.
- Görsel pusula üzerinde kıble yönünü ve Kâbe'ye olan mesafeyi gösterir.
- Ücretsiz ve anlık — hiçbir veri sunucuya gönderilmez, hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır.
Nasıl Kullanılır
- "Konumumu kullan" butonuna tıklayıp konum izni verin veya enlem/boylamınızı elle girin.
- "Kıble Yönünü Hesapla" butonuna tıklayın.
- Gösterilen açıyı, gerçek (coğrafi) kuzeyi esas alan bir pusula ile yönlendirin.
Örnek
Giriş
İstanbul konumu: 41,0082°K, 28,9784°DÇıkış
Kıble yönü: kuzeyden itibaren saat yönünde 151,6° (güneydoğuya yakın), Kâbe'ye mesafe yaklaşık 2.512 kmBüyük daire azimut formülüyle hesaplanan bu açı, İstanbul'dan bakıldığında kıblenin güneydoğu yönüne yakın olduğunu gösterir; bu, yaygın olarak bilinen ve doğrulanabilir bir referans değerdir.
Hesaplama yöntemi
Kıble açısı, küresel trigonometrideki büyük daire ilk azimut (initial bearing) formülüyle hesaplanır: θ = atan2(sin(Δλ)·cos(φ₂), cos(φ₁)·sin(φ₂) − sin(φ₁)·cos(φ₂)·cos(Δλ)). Burada φ₁,λ₁ sizin konumunuz, φ₂,λ₂ Kâbe'nin koordinatları (21,4225°K, 39,8262°D), Δλ ise iki nokta arasındaki boylam farkıdır.
Bu, denizcilik ve havacılıkta da kullanılan standart bir navigasyon formülüdür ve yöntem detayları için bkz. great-circle bearing hesaplama yöntemi.
İlgili araçlar
Diğer hesap araçları da işine yarayabilir.
→ Gün Batımı ve Gün Doğumu Hesaplama · Hicri Takvim Çevirici · Dünya Saati Dönüştürücü
Sıkça Sorulan Sorular
Kıble açısı neye göre ölçülüyor?
Açı, gerçek (coğrafi) kuzeyden itibaren saat yönünde ölçülür (0° kuzey, 90° doğu, 180° güney, 270° batı). Pusulanızda manyetik sapma (declination) farkı olabileceğinden, mümkünse telefonunuzun gerçek kuzey moduna göre ayarlanmış pusula uygulamasını veya bir harita uygulamasının kuzey göstergesini kullanın.
Konum izni vermek zorunda mıyım?
Hayır. "Konumumu kullan" isteğe bağlıdır; enlem ve boylamınızı Google Haritalar gibi bir haritadan bakıp elle de girebilirsiniz.
Hesaplama neden düz bir harita üzerindeki açıdan farklı çıkabilir?
Dünya küre şeklinde olduğu için iki nokta arasındaki en kısa yol, düz (Merkator gibi) bir harita üzerinde çizilen düz çizginin açısı değil, büyük daire (great-circle) rotasının başlangıç azimutudur. Özellikle Kâbe'ye uzak ve yüksek enlemli konumlardan bu fark belirgin olabilir.
Verilerim kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tarayıcınızda JavaScript ile çalışır; konum bilginiz hiçbir zaman bir sunucuya gönderilmez veya kaydedilmez.
Bu hesaplama ne kadar hassas?
Matematiksel olarak (küresel trigonometri açısından) hassastır; ancak dünyanın tam küre olmayıp hafif basık bir elipsoid olması nedeniyle gerçek açıdan çok küçük (genellikle 1°'nin altında) bir sapma olabilir. Namaz kılarken kesin yönlendirme için bir pusula veya kıble bulucu uygulamasıyla teyit etmeniz önerilir.